خویشتن‎داری غذایی و راهکار‎های افزایش آن

خویشتن‎داری حالتی است درونی برای کمک به انجام وظایف

خویشتن‎داری غذایی و راهکار‎های افزایش آن


Self Control  یا خویشتن‎داری یکی از Selfهای روان انسان است. خویشتن‎داری یا "خود‎کنترلی" حالتی است درونی که فرد را برای انجام یک فعل یا ترک فعل، بدون آن‎که عامل خارجی بر آن تأثیر بگذارد، به انجام وظایفش متمایل می‎سازد.
با یک مثال تعریف خویشتن‎داری را بهتر توضیح دهیم. شیرینی (عامل خارجی تأثیر‎گذار) می‎تواند با انجام یک فعل یا رفتار (خوردن)، تأثیر خود را به عنوان محرک خارجی بگذارد و شخص چاقی که قصد کاهش وزن دارد را از رسیدن به هدفش (کاهش وزن، سلامتی و تناسب اندام) باز دارد. خویشتن‎داری، مشکل بزرگی است که بسیاری از ما در زندگی خود به صورت‎های مختلف با آن مواجه شدیم. خویشتن‎داری در‎قبال یک راز یا حرف گفته شده به ما از طرف یک فرد، خویشتن‎داری در‎قبال نداشتن رابطه جنسی خارج از تعهد، خویشتن‎داری در قبال نخوردن غذا.
خویشتن‎داری غذایی مهارتی است که به فرد این امکان را می‎دهد که رفتار‌‎های مرتبط با غذا‎خوردن و سبک غذایی خود را با یک برنامه غذایی مناسب و مورد تأیید متخصصان تطبیق دهد. خویشتن‎داری غذایی در حقیقت تغییر food style یا سبک غذایی ما و کمک به فرد برای رسیدن به سلامتی و تندرستی و تناسب اندام می‎باشد.
خویشتن‎داری غذایی یکی از قدرتمند‎ترین و سود‎مندترین توانایی‎ها برای هر فردی است. یافته‎ها و پژوهش‎ها نشان می‎دهند که افراد در میزان خویشتن‎داری با هم تفاوت دارند.
عواملی مانند: اطلاعات ناکافی درباره معنای واقعی این ویژگی، پاسخ‎های هیجانی شدید مثل خشم‎های فورانی یا شادی غیر‎قابل کنترل، واکنش‎های بد به محرک‎های محیطی نشان دادن مثل: صدای بوق ماشین پشت،  محرک محیطی و رفتار پرخاشگرانه و تند ما ،واکنش بد‎رفتاری، اعتماد به نفس پایین و ... باعث شکست فرد در خویشتن‎داری به ویژه خویشتن‎داری غذایی می‎شود.

توصیه‌هایی جهت خویشتن‌داری غذایی:

1. شناسایی موقعیت‎ها یا محرک‎های ماشه چکان:

موقعیت‎ها یا محرک‎های ماشه چکان به شرایطی إطلاق می‎شود که در فرد باعث فراخوانی رفتار ناکارآمد (پرخوری یا ادامه عادت غذایی نادرست) می‎شود. و پس از انجام آن فرد دچار احساس گناه، پشیمانی، خشم و إعتماد به نفس پایین می‎شود.
موقعیت ماشه چکان مثل: خونه خاله و دورهمی‎های خونه خاله، کله پزی‎ای که همیشه پاتوق بوده.
محرک‎های ماشه چکان مثل: شیرینی تر، ظرف شکلات میز کار، نسکافه تعارفی از طرف منشی یا همکار، تعارف‎های بی حد خواهر‎شوهر و جاری و دوست صمیمی برای خوردن. این موقعیت‎ها یا محرک‎ها باید در کاغذ لیست شود.

2. شناسایی افکار خود‎آیند مرتبط با خوردن:

این قانون یادمان باشد که در برخورد با دیگران و در زندگی روزمره، براساس آن‎چه می‎بینیم یا می‎شنویم، افکار در ذهن ما شکل می‎گیرند، شکل‎گیری افکار باعث فراخوانی هیجانات در ما می‎شود و شکل‎گیری هیجان باعث بروز رفتار از ما می‎شود.
                                  
                                     فکر    ⇔  احساس یا هیجان   ⇔        رفتار
                                             ↓                     ↓                    ↓
                         حیفه،عروسیه،  ⇔        احساس بی‎قراری   ⇔      خوردن
                         چلو‎بره رو باید خورد!           احساس ولع

3. شناسایی عادت غذایی نادرست و حذف آن:

غالباً افراد پرخور عادات غذایی نامناسبی دارند. خوردن چندین نسکافه با شیرینی یا بدون آن، ساعات نامنظم غذا‎خوردن، مقدار نامنظم غذا‎خوردن (کم خوردن یک روز، پرخوری اکثر روز‎ها)، غذا‎های چرب، بستنی، سس و ... . این عادت‎ها باید حذف یا جایگزین شوند.
مثلاً جایگزینی قهوه تلخ و اسپرسو به جای نسکافه یا قهوه و چای شیرین.

4. کمک گرفتن از متخصص در حوزه تغذیه و ورزش:

این آیتم به حدی واضح و مؤکد بوده که نیاز به توضیح چندانی نیست. اما به حدی ورزش و تغذیه مناسب به هم مرتبط و پراهمیت هستند که بهره‎مندی از راهکار‎های متخصصین این حوزه به شدت توصیه می‎شود. به ویژه افراد دارای اضافه وزن، ورزش‎ها یا رژیم‎های خود‎سرانه آسیب جدی به جسم و روحشان وارد می‎کند.

5. جایگزینی افکار خود‎آیند منفی با تکنیک خود‎گویی درونی مثبت:

یکی از عوامل خویشتن‎داری ضعیف در حوزه خوردن، افکار خود‎آیند مرتبط با آن است. "با یه شب خوردن که اتفاقی نمی‎افته". "برو بابا! تو آبم بخوری چاق می‎شی، پس چه فایده بخور". و خیلی افکار خود‎آیند منفی دیگر که باعث شکل‎گیری رفتار ناکارآمد، یعنی "خوردن" و حتی اغلب "پرخوری عصبی" می‎شود. جایگزینی تکنیک خودگویی درونی مثبت به شما و مغز شما این امکان را می‎دهد که در برخورد با موقعیت‎ها یا افکار و محرک‎های ماشه چکان آگاهانه‎تر برخورد نمایید.
در مطلب بعدی به ادامه موضوع خواهیم پرداخت.

 

مقالات بیشتر روانشناسی



بازدید: 60
تاریخ:
نظر خود را به عنوان اولین دیدگاه بیان کنید.

نام: * کد امنیتی: *
دیدگاه شما: *


وب سایت:
ایمیل: پنهان باشد
تلگرام: پنهان باشد
موبایل: پنهان باشد
جنسیت: آقا خانم اعلام نمی‌کنم
رنگ‌بندی: بنفش قرمز آبی سبز طلایی
  • درج کدهای HTML ممنوع است.
  • از ارسال تکراری خودداری فرمایید.
  • بهتر است با حروف پارسی دیدگاه خود را تایپ کنید.
  • به منظور کنترل و مدیریت محتوا، در صورت اضطرار، حق ویرایش و یا حذف نظر برای مدیریت محفوظ است.